SHARE THIS ON

Tελικά ο Roger Waters είναι μουσικός ή πολιτικός; Ή μήπως και τα δύο;

Μια βαθιά πολιτική συνέντευξη που ενδεχομένως να δίνει την απάντηση

Για τους οπαδούς του, ο Roger Waters είναι το κεντρικό πρόσωπο της «χρυσής» περιόδου των PinkFloyd. Για τους οπαδούς των υπόλοιπων PinkFloyd, είναι ένας μουσικός ο οποίος έχει την ευφυΐα να αξιοποιεί το μύθο που δημιούργησε με το συγκρότημά του, σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά την αποχώρησή του, που συνοδεύτηκε από σκληρή δικαστική διαμάχη. Ο Waters είναι ένας από τους σπουδαιότερους δημιουργούς, αλλά και μια από τις πιο αντιφατικές προσωπικότητες της ροκ. Ακούγοντάς τον στο τηλέφωνο να εκφράζει με πάθος τις «πολύ αριστερές» (σ.σ. ο χαρακτηρισμός δικός του) πολιτικές απόψεις του, σχεδόν ξεχνάς ότι είναι ένας κροίσος με περιουσία 150 εκατ. στερλινών και εκκεντρικές εξάρσεις, όπως ο αγώνας του υπέρ του κυνηγιού της αλεπούς (!) στην Αγγλία. Πίσω από τις ρυτίδες των 69 χρόνων του, νιώθεις ότι παραμένει (ή τουλάχιστον το παλεύει) ο οργισμένος νέος δημιουργός που διοχέτευε πριν από 35 χρόνια τα προσωπικά του βιώματα σε έργα όπως το μνημειώδες «The Wall»: το θάνατο του πατέρα στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, την ανατροφή από μια υπερπροστατευτική μάνα, τους τυραννικούς δασκάλους, την αποξένωση και τις καταχρήσεις του ροκ σταρ που φαντασιώνεται πως είναι δικτάτορας προτού αποζητήσει την εξιλέωση.

Το «The Wall» μετράει μέχρι σήμερα πωλήσεις 30 εκατ. αντιτύπων, έγινε ταινία από τον Αλαν Πάρκερ, παίχτηκε ζωντανά το 1990 στο Βερολίνο μαζεύοντας 400.000 θεατές και 1 δισ. τηλεθεατές και μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2012, στο πλαίσιο της παγκόσμιας περιοδείας του, «έκοψε» 1,4 εκατ. εισιτήρια. Πέρα από τη μουσική του αξία, εμπεριέχει μηνύματα που «μίλησαν» σε μια ολόκληρη γενιά. Και τώρα; Ο ίδιος δηλώνει πεπεισμένος ότι ακόμη οι αλήθειες του «ενοχλούν» τις πολιτικές και οικονομικές εξουσίες γιατί ξεσκεπάζουν τα ψέματά τους, ότι ο κόσμος ταυτίζεται με την εικόνα βομβαρδιστικών να ρίχνουν σ’ ένα αιματοβαμμένο τοπίο, αντί για βόμβες, σύμβολα θρησκειών, εθνών και επιχειρήσεων, ξεσπαθώνει απέναντι στην «κυρίαρχη φιλοσοφία του μιλιταρισμού που επικρατεί όλο και περισσότερο στις ζωές μας», εξανίσταται με την υποδούλωσή μας στην «αποκαλούμενη διασκέδαση» και δηλώνει ότι μάχεται για να έχουν οι ανίσχυροι αυτού του κόσμου πρόσβαση σ’ ένα δίκαιο βασισμένο στη ΜagnaCarta. Πιστευτός ή όχι, γεγονός είναι ότι, τόσο για τον ίδιο όσο και για τους υπόλοιπους Pink Floyd, το «The Wall» αποτελεί ένα κομβικό σημείο. Ο,τι και αν δημιούργησαν μετά, ήταν υποδεέστερο.

Αυτά έγραψα στον πρόλογο της συνέντευξης του Waters στο "Κ" της Καθημερινής πριν δω το σόου του ΟΑΚΑ. Ήμουν όμως σίγουρος για το τι θα συνέβαινε εκεί. Πέρα από το εντυπωσιακό σόου, η βραδιά ήταν γεμάτη από πολιτικά νοήματα. Από συνθήματα (το τεράστιο "Να γαμηθεί η κυβέρνηση" που γράφτηκε στον τοίχο) μέχρι τους εμφανείς συμβολισμούς (όπως σε κάθε σόου του Wall) στα ρούχα του πρώην ηγέτη των Pink Floyd. Σίγουρα πολλοί αναρωτήθηκαν "Τα πιστεύει αυτά ο Waters ή τα κάνει όπως ο Bono για δημόσιες σχέσεις". Δύσκολο να αποφασίσεις. Εγώ κρατάω από τη συνέντευξη το γεγονός ότι δεν δίστασε να τα χώσει στους Χρυσαυγίτες και να πάρει ανοιχτά θέση. Πόσοι το έχουν κάνει αυτό; Να πάρουν ανοιχτά θέση για ένα πολιτικό θέμα μιας χώρας την οποία πρόκειται να επισκεφθούν για συναυλία. Για όσους παρακολουθούν την πορεία του Waters, οι απόψεις του δεν έχουν αλλάξει. Είναι αριστερός ή νομίζει ότι είναι αριστερός. Η δική μου γνώμη είναι ότι δεν το παίζει πολιτικοποιημένος. Δεν το έχει ανάγκη άλλωστε. Έχει 50 χρόνια μουσική ιστορία και δεν χρειάζεται να φωτογραφίζεται με τη Μισέλ Ομπάμα για να κερδίσει δημοσιότητα.

Μια ακόμα απάντηση στο ερώτημα να δίνει για κάποιους, το πολιτικό κομμάτι της συνέντευξης που έδωσε ο Waters στον Red, τα κύρια σημεία της οποίας δημοσιεύθηκαν στο "Κ".

Τα καθαρά πολιτικά μηνύματα του «The Wall» συνεχίζουν να έχουν απήχηση και στη σημερινή κατάσταση.

Έχουν πιο μεγάλη απήχηση από ποτέ, και πιστεύω ότι θίγουν κάποια θέματα με πιο άμεσο τρόπο απ’ ότι γίνεται με άλλα μέσα. Για παράδειγμα ένα τραγούδι όπως το «Goodbye blue sky», που το 1979, τη χρονιά που το έγραψα, ήταν στενά συνδεδεμένο με τις μνήμες του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου, είναι και σήμερα επίκαιρο χάρη στο οπτικό υλικό που έχουμε δημιουργήσει με τον Sean Evans, που είναι ο συνεργάτης μου στο οπτικό κομμάτι, και ο οποίος είναι υπεύθυνος για το animation. Η ιδέα με τα σμήνη από Β52 να ρίχνουν αντί για βόμβες σύμβολα που ανήκουν σε διάφορες πανίσχυρες οντότητες, είτε πρόκειται για έθνη, είτε για θρησκείες, είτε για επιχειρήσεις, πάνω σε ένα τοπίο γεμάτο αίματα, έχει ισχυρή συμβολική δύναμη, και νομίζω ότι ο κόσμος ταυτίζεται. Εδώ που τα λέμε, όντως ταυτίζεται, δεν είναι απλά και μόνο η ιδέα μου.

Πάντως οι αλήθειες του έργου, αν υπάρχουν κάποιες αλήθειες που υπονοούνται και ενσωματώνονται σε αυτό το έργο, δεν αρέσουν στις περισσότερες από τις πολιτικές εξουσίες των περισσοτέρων κρατών ανά τον κόσμο, όπως δεν αρέσουν και σε πολλά από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ανά τον κόσμο. Δεν θέλουν να τα ακούνε όλα αυτά, καθώς πρόκειται για πράγματα για τα οποία έλεγαν ψέματα τόσο στους εαυτούς όσο και σε όλους εμάς, σίγουρα κατά τη διάρκεια όλου του προηγούμενου αιώνα και στην αρχή του νέου αιώνα, και ίσως για εκατοντάδες χρόνια πριν. Οπότε, ναι όλα αυτά είναι πάρα πολύ σημαντικά.

Αυτή την περίοδο προσπαθώ όλο και περισσότερο να υπερασπίζομαι την ιδέα του δικαίου, καθώς και την αντίληψη ότι οι φτωχοί πρέπει να έχουν πρόσβαση και δυνατότητα προσφυγής σε ένα δίκαιο βασισμένο στη Μάγκνα Κάρτα, και βασισμένο στις μετέπειτα ιδέες του habeas corpus και σε κάποιες από τις πιο προοδευτικές διεκδικήσεις που έγιναν στην Ευρώπη κι αργότερα στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά την Αμερικανική Επανάσταση. Όλοι οι άνθρωποι έχουμε το θεμελιώδες δικαίωμα της προσφυγής στο δίκαιο, αλλά στην πράξη αυτό δεν γίνεται. Η δυνατότητα αυτή ολοένα και μειώνεται, καθώς ο μιλιταρισμός, ως κυρίαρχη φιλοσοφία, επικρατεί όλο και περισσότερο στις ζωές μας, και καθώς υποδουλωνόμαστε ολοένα και περισσότερο από την αποκαλούμενη διασκέδαση.

Ξέρεις, το έχω ήδη ξαναπεί, αλλά το θεωρώ συναρπαστικό. Πήρα τον τίτλο του τελευταίου σόλο άλμπουμ που έκανα, ο οποίος είναι «Amusedtodeath», από το βιβλίο ενός τύπου που λέγεται Neil Postman με τίτλο «Amusing our selves to death», όπου στον πρόλογο αυτού του βιβλίου γράφει ότι, στη δεκαετία του 1930, υπήρχαν δυο φανταστικές εκδοχές κόλασης, που θα μπορούσαν να προκύψουν στις μοντέρνες δυτικές χώρες. Η μια εκδοχή ήταν του Τζορτζ Όργουελ, σύμφωνα με την οποία θα ήμασταν υπό τον έλεγχο ενός Μεγάλου Αδερφού και του κράτους, που θα μας έλεγαν τι να πιστεύουμε και τι να μην πιστεύουμε, με αποτέλεσμα τα βιβλία να θεωρούνται επικίνδυνα, γιατί περιέχουν πολλή φιλοσοφία και γνώση, που είναι απαραίτητο να διαβάσουμε για να καταλάβουμε τον κόσμο όπου ζούμε, ενώ ταυτόχρονα τα βιβλία διηγούνται ιστορίες. Οπότε, στην ενδεχόμενη εκδοχή κόλασης του «1984» του Όργουελ, τα βιβλία καίγονταν συνεχώς.

Όσο για την άλλη εκδοχή, πρόκειται για το μυθιστόρημα με τίτλο «Θαυμαστός καινούργιος κόσμος» (“Brave New World”), του Άλντους Χάξλεϊ, ενός Άγγλου συγγραφέα, ο οποίος το έγραψε επίσης τη δεκαετία του ’30. Αλλά στο μυθιστόρημα αυτό περιγράφει μια κόλαση όπου οι αρχές δεν χρειάζεται να καίνε βιβλία, γιατί κανείς δεν τα διαβάζει πλέον. Γιατί όλοι τουιτάρουν ή παίζουν βιντεοπαιχνίδια στα i-phones ή οτιδήποτε άλλο παρόμοιο, μέχρι που αρχίζουν να νιώθουν άβολα, όπως πολλοί νέοι στην Ελλάδα και αλλού, και σκέφτονται «για περίμενε λίγο, κάτι δεν πάει καλά εδώ». Κι ίσως τότε να σταματήσουν να παίζουν βιντεοπαιχνίδια και να τα βάλουν στην άκρη.

Επισκεφθήκατε την Ελλάδα το 1960, ενώ επικρατούσε πολιτική αστάθεια. Συνεχίζετε να παρακολουθείτε τις εξελίξεις στην Ελλάδα;

Βρέθηκα στην Ελλάδα το 1960, όπως είπες, και το 1970 αγόρασα κι ένα σπίτι στην Ελλάδα και έμεινα για αρκετό καιρό, οπότε όσον αφορά την ασταθή πολιτική κατάσταση, ήμουν εκεί κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, και μάλιστα ερχόμουν στην Ελλάδα τη μέρα της, τρόπον τινά, εισβολής – το 1974 δεν ήταν; Τότε ήταν που χάσαμε κάποιον από το χωριό μας, σκοτώθηκε κάποιος που ήταν από το χωριό μου, την Αργαλαστή του Πηλίου. Σκοτώθηκε, επειδή είχε μεθύσει κι έπεσε από το πίσω μέρος ενός φορτηγού. Και ήταν ανεβασμένος στο φορτηγό, επειδή υπήρχε εθνικό πάθος για αντίσταση ενάντια στους Τούρκους και πάει λέγοντας. Δεν γνωρίζω τι συνέβη στην Ελλάδα, γιατί εξαιτίας των γάμων μου σε διάφορες χώρες, οπότε και δεν έρχομαι στο σπίτι μου όσο συχνά θα ήθελα, παρόλο που συνεχίζω να πιστεύω ότι είναι ένας μικρός παράδεισος στη Γη. Στο χωριό, όπου ήμουν πάντως, η ζωή ήταν αρκετά απλή και πολύ ελκυστική για διάφορους λόγους, όπως οι φιλίες που σφυρηλατούνται, όπως αυτή η ιδιαίτερη σύνδεση με την εκκλησία, όπως το Πάσχα, που είναι μια μεγάλη γιορτή στην οποία πήγαινα. Ήμουν εκεί το Πάσχα. Και τι λένε, «Χριστού Ανέστη», και στέκονται όλοι με τα κεριά έξω απ’ την εκκλησία. Είναι πολύ συγκινητικό, παρόλο που είμαι άθεος, το βρίσκω πολύ συγκινητικό!

Ποια είναι η εικόνα της Ελλάδας στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου μένετε τώρα;

Οι κάτοικοι των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς είναι όλοι μετανάστες, δεν δίνουν δεκάρα για οποιοδήποτε άλλο μέρος εκτός από τον τόπο καταγωγής τους. Έτσι αν ζεις στο Σικάγο κι είσαι Έλληνας μετανάστης, όπου υπάρχει μια πολύ μεγάλη κοινότητα –και βέβαια υπάρχουν πολλές μεγάλες ελληνικές κοινότητες κι αλλού– όντως πιστεύεις ότι η Ελλάς είναι κάτι σαν το κέντρο όλου του κόσμου. Και παρατηρείται ένα είδος συναισθηματικού σωβινισμού, που έχει να κάνει με τις εθνικότητες, κι εσείς, φίλε μου, δεν πηγαίνετε πίσω. Και δεν υπάρχει τίποτα το μεμπτό σ’ αυτό. Μένω στην Αμερική εδώ και 12 χρόνια και οι περισσότεροι Αμερικανοί δεν ξέρουν πού πέφτει η Ελλάδα, δεν ξέρουν ούτε πού πέφτει η Ευρώπη. Σοβαρολογώ, μπορεί να γελάμε, και ναι μας φαίνεται αστείο, γιατί εμείς οι Ευρωπαίοι έχουμε, τουλάχιστον, ρίξει μια ματιά στο χάρτη, αφού οι γείτονές μας είναι έτοιμοι ανά πάσα στιγμή να μας επιτεθούν ή μας έχουν ήδη επιτεθεί. Παραδοσιακά κι ιστορικά έχουμε ζήσει σ’ ένα κόσμο όπου αν είσαι Άγγλος, όπως ίσως είμαι εγώ –ποιος ξέρει από πού είμαι- τότε σίγουρα γνωρίζεις για τους Σάξονες κι ότι ξαφνικά γίναμε Αγγλοσάξονες και πηδήξανε όλες τις γυναίκες μας περισσότερες φορές απ’ ότι μπορεί κανείς να φανταστεί. Να σου πω κάτι; Χρειάστηκε να οπισθοχωρήσουμε στην Ουαλία, για όνομα του Θεού!

Στο «The Wall» βλέπουμε να παρελαύνουν φασιστικά σφυριά. Σας ανησυχεί ο νεοναζισμός;

Και βέβαια! Πρόκειται για ένα από τα πιο λυπηρά πράγματα. Η ανισομερής κατανομή του πλούτου και της ελευθερίας ενισχύει περισσότερο απ’ οτιδήποτε άλλο τον απομονωτισμό και τον ακραίο ρατσισμό της ακροδεξιάς, κάτι που είδαμε στη δεκαετία του ’30 στη Γερμανία στη χειρότερη δυνατή μορφή του. Και στην Αγγλία, πρέπει να πω, έγιναν τεράστιες μάχες στα τέλη της δεκαετίας του ’30 ανάμεσα σε φασίστες και κομμουνιστές, όπως αυτή στην Cable Street στο ανατολικό Λονδίνο, όπου άνοιξαν κεφάλια. Κι έτσι γίνεται πάντα, όποτε η οικονομική κατάσταση είναι κακή, το τέρας της ακροδεξιάς πάντα σηκώνει κεφάλι και λέει «φταίνε οι Άραβες, φταίνε οι μετανάστες, φταίνε οι μαύροι, οι κομμουνιστές, οι κωλοκαλλιτέχνες», φταίει ο οποιοσδήποτε – πάντα βρίσκουν κάποιο θύμα. Παρακολούθησα με φρίκη ένα ντοκιμαντέρ στο PBS, όπου μιλούσαν με νεαρούς Έλληνες με μάσκες του σκι στα πρόσωπα, οι οποίοι μιλούσαν για τη Χρυσή… κάτι. Πάντα χρησιμοποιούν ονόματα με το επίθετο Χρυσός ή Μαύρος.

Νομίζω ότι αναφέρεστε στη Χρυσή Αυγή, που είναι το κόμμα τους εδώ στην Ελλάδα.

Ακριβώς, γι’ αυτό μιλάω. Λοιπόν, έλεγαν ότι ο στόχος τους είναι η καθαρή ελληνική φυλή. Και σκέφτεται κανείς αμέσως, ωχ, όχι αυτό είναι απαίσιο, αυτοί δεν είναι οι φίλοι μου, αυτοί δεν είναι οι άνθρωποι που με έβαλαν στα σπίτια τους και με τάισαν και με φρόντισαν με τόσο φιλόξενο πνεύμα τη δεκαετία του ’60, τότε που ήμουν ένα άφραγκο παιδί που περιπλανιόταν στην Ελλάδα. Τότε δεν σκέφτονταν τέτοια πράγματα. Ξέρω ότι το 1948 είχατε εμφύλιο πόλεμο, και μετά αναπόφευκτα ανέλαβε ο στρατός, κάτι που αποτελεί πάντα οπισθοδρόμηση. Και τώρα βλέπω αυτά τα παιδιά και σκέφτομαι πόσο αξιοθρήνητα είναι. Όλη αυτή η κατάσταση είναι αξιοθρήνητη.

Αυτό που πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι αυτά τα εθνικά σύνορα ανάμεσα στους ανθρώπους είναι κάπως ξεπερασμένα σήμερα. Πρέπει να κατανοήσουμε τις αιτίες που αναγκάζουν μεγάλες πληθυσμιακές ομάδες να μετακινούνται τακτικά από το ένα μέρος στο άλλο. Το κύμα μετανάστευσης εδώ και εκατοντάδες χρόνια κατά την τελευταία χιλιετία υπήρξε πάντα το ίδιο. Μοιάζει με νόμο της φυσικής. Όποιος έχει πάει γυμνάσιο ξέρει τι είναι η όσμωση. Πρόκειται για τη μετακίνηση των μορίων μέσω μιας ημιπερατής μεμβράνης από μια περιοχή υψηλής συγκέντρωσης σε μια περιοχή χαμηλής συγκέντρωσης. Συγκεκριμένα εδώ, στις Ηνωμένες Πολιτείες, πάνω από τα σύνορα υπάρχει μια τεράστια συσσώρευση πλούτου, τον οποίο μοιράζεται ένας μικρός αριθμός ανθρώπων, ενώ υπάρχουν εκατομμύρια, πολλά εκατομμύρια, δεκάδες εκατομμύρια πολύ φτωχών ανθρώπων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά ιδιαίτερα νότια των συνόρων, στο Μεξικό και σε άλλες χώρες της Νότιας και Κεντρικής Αμερικής, υπάρχουν ακόμα πιο φτωχοί άνθρωποι. Οι άνθρωποι αυτοί διασχίζουν ατάκτως αυτή την ημιπερατή μεμβράνη, που είναι ο ποταμός Ρίο Γκράντε και τα σύνορα μεταξύ νότου και βορρά, σε αναζήτηση αμειβόμενης εργασίας.

Και βέβαια εδώ, ο αμερικανικός όχλος ξέρει μόνο ότι υπάρχει το Μεξικό, κι αυτό που θέλει είναι να σταματήσει η μετανάστευση τώρα. Δεν ξέρει πού βρίσκεται η Ευρώπη, παρόλο που όλοι τους ήρθαν από την Ευρώπη, ρε γαμώτο, μερικές εκατοντάδες χρόνια πριν. Πρόκειται για μια αναπόφευκτη μετακίνηση ανθρώπων. Δεν μπορούμε να κάνουμε αυτό που προσπαθούν να κάνουν οι Ισραηλινοί – τέλος πάντων, αυτοί προσπαθούν να αρπάξουν την Παλαιστίνη. Δεν μπορούμε να χτίσουμε έναν τσιμεντένιο τοίχο και να καθίσουμε από πίσω. Αυτό δεν μπορεί να γίνει. Είδαμε τους Ρώσους που προσπάθησαν να το κάνουν χωρίζοντας στη μέση τη Γερμανία, αυτό όμως κράτησε για λίγο, δεν κράτησε για πολύ. Δεν κράτησε ούτε 30 χρόνια.

Αρκετά συχνά δηλώνετε την αντιπολεμική σας διάθεση, η οποία είναι ολοφάνερη τόσο στο «The Wall», όσο και στο «Final Cut». Οι σύγχρονοι πόλεμοι είναι κυρίως εμφύλιοι. Ο εχθρός δεν είναι άλλος από τους συμπατριώτες μας. Πώς νιώθετε γι’ αυτό;

Είναι να μην αρχίσω να μιλάω, γιατί άμα αρχίσω θα πω για το πόσο σημαντικό είναι να ενθαρρύνουμε τα παιδιά μας να μορφωθούν όσο το δυνατό περισσότερο, να διαβάζουν βιβλία και να ενδιαφερθούν για τη φιλοσοφία και την πολιτική, ώστε να αποτελέσουν μέρος του κινήματος για την αναδιοργάνωση του κόσμου.

Να θυμόμαστε εκείνη τη υπέροχη νύχτα της 10ης Δεκεμβρίου του 1948 με την Παγκόσμια Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Να θυμόμαστε την αιματοχυσία το 1789 και το 90 και το 91 στη Γαλλία, και να θυμόμαστε –έχει περάσει πολύς καιρός από τότε– την αντίσταση στο Παρίσι, να θυμόμαστε το 1968 και τον πετροπόλεμο, να θυμόμαστε το ’36 το Λαϊκό Μέτωπο στη Γαλλία, και ναι να τα θυμόμαστε όλα αυτά. Να διαβάζουμε Αριστοτέλη και Πλάτωνα, και να ασπαζόμαστε την ιδέα ότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε ικανοί για κάτι παραπάνω από το να πιστεύουμε ότι θα πρέπει να αρπάζουμε ό,τι μπορούμε και να το κρατάμε για τον εαυτό μας, χωρίς να μας ενδιαφέρουν τα δεινά των συνανθρώπων μας. Για να το κάνουμε αυτό, όμως, πρέπει να είμαστε μορφωμένοι.

Οπότε, για παράδειγμα, αν πρόκειται να συμμετάσχεις σε οποιαδήποτε Χρυσή πώς-τη-λένε, πρέπει να είσαι αμόρφωτος. Για να συμμετέχεις σε κάτι τέτοιο, δεν πρέπει να το έχεις σκεφτεί καλά, κατά τη γνώμη μου. Κάποιοι μπορεί να διαφωνήσουν μαζί μου. Οι αρχηγοί αυτών των παρατάξεων ίσως πούνε ότι εγώ έχω άδικο, ενώ o Όσβαλντ Μόσλεϊ  είχε δίκιο, ο Χίτλερ είχε δίκιο, ο Πολ Ποτ είχε δίκιο! Αρκεί να συγκεντρώσεις τη δύναμη στα χέρια ενός τύραννου και να λες σε όλους τους άλλους τι να κάνουν για να ξεφορτωθούν όλους τους μαύρους κι όλους όσοι δεν συμφωνούν μ’ αυτό, ή τους Μουσουλμάνους, οποιονδήποτε, δεν έχει σημασία, αρκεί να υποδείξεις κάποιον που είναι διαφορετικός από σένα, και τότε όλα θα είναι εντάξει. Διαφωνώ μ’ αυτό! Τίποτα δε θα είναι εντάξει αν το κάνεις αυτό, όλα θα πάνε χάλια!

 «Mother should I trust the government? (Μάνα να εμπιστευτώ την κυβέρνηση;)» – είναι ένα από τα ερωτήματα που τίθενται στο «The Wall». Ποια είναι η απάντηση; Υπάρχει απάντηση;

Η απάντηση είναι η εξής, εξαρτάται πού ζει κανείς. Συνήθως στα περισσότερα μέρη όπου πάω, αφού τραγουδήσω αυτό το τραγούδι βγάζω ένα λόγο, επειδή συνήθως κάτι κακό συμβαίνει στη χώρα αυτή, και συνήθως μιλάω γι’ αυτό. Συνήθως, όταν παραχωρούμε πάρα πολλή εξουσία στην κυβέρνηση και στην αστυνομία, κατρακυλάνε προς την τυραννία. Υπάρχει μια τάση διολίσθησης στην τυραννία όταν παραχωρούμε πολλή δύναμη στην κυβέρνησή μας. Αυτό ακριβώς συμβαίνει εκεί όπου ζω τώρα. Το Κογκρέσο ελέγχεται ολοκληρωτικά από τα λόμπι. Δεν έχει καμία δύναμη, δεν υπάρχει ελευθερία πλέον στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η κυβέρνηση είναι πλήρως ελεγχόμενη, καθώς και η εκτελεστική εξουσία, δηλαδή ο πρόεδρος Ομπάμα, πρώτον ελέγχεται κι αυτός από το Κογκρέσο και δεύτερον έχει προφανώς φτάσει στο σημείο να πιστεύει κάτι το οποίο συνήθως πιστεύουν οι άνθρωποι όταν φτάνουν ψηλά στην εξουσία, ότι, δηλαδή, εκείνος ξέρει καλύτερα απ’ όλους εμάς. Κι επειδή έχουμε εχθρούς, πρέπει να αγνοήσουμε το κράτος δικαίου και πρέπει να πετάξουμε από το παράθυρο όλη τη νομοθεσία που ίσχυε όλα αυτά τα χρόνια, πράγμα που σημαίνει ότι μπορούμε να βγούμε έξω και να αρχίσουμε να σκοτώνουμε όποιον θέλουμε.

Όταν, όμως, παρουσιάζω το ίδιο σόου στη Νορβηγία και κουνάω αρνητικά το κεφάλι μου στο στίχο «Μάνα, να εμπιστευτώ την κυβέρνηση;», όλοι κάθονται εκεί, δεκαπέντε χιλιάδες άτομα, και αναρωτιούνται «Μα τι λέει; Και βέβαια εμπιστευόμαστε την κυβέρνηση!». Οι Νορβηγοί ζούνε μια ορθολογιστική πολιτισμένη ζωή, σε μια πάμπλουτη χώρα και πάντα στις έρευνες βγαίνουν οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι του κόσμου. Κι όταν, για παράδειγμα, η κυβέρνηση της Νορβηγίας έδωσε την υπόσχεσή της –νομίζω ότι ήταν με αφορμή τη νέα χιλιετία ή κάποια υπόσχεση των χωρών μελών του G8 πριν από μερικά χρόνια να συνεισφέρουν με ένα μικρό ποσοστό του ΑΕΠ τους για την ελάφρυνση της φτώχειας και της πείνας παγκοσμίως– η Νορβηγία ήταν η μόνη χώρα που το έκανε πράξη. Οπότε θα συμφωνήσω μ’ όλους αυτούς τους Νορβηγούς που κάθονταν και με κοίταζαν κι αναρωτιούνταν: «Τι λέει ετούτος; Μα και βέβαια εμπιστευόμαστε την κυβέρνησή μας», και μάλλον έχουν δίκιο, ξέρεις!

Πιστεύετε ότι, με το πέρασμα του χρόνου, έχετε υιοθετήσει μια πιο διαλλακτική συμπεριφορά απέναντι στις αρχές;

Όχι! Φοβάμαι ότι βλέπω τους πολιτικούς να μοιάζουν ολοένα και περισσότερο με παλιάτσους και να γίνονται ολοένα και πιο εύκολα θύματα της επιρροής των συμφερόντων, κυρίως των οικονομικών συμφερόντων. Έγραψα πρόσφατα ένα τραγούδι, όπου λέω τα εξής: «and the sparrows will sing on the boulevards again, and the corridors of power will be walked by thoughtful men». Βλέπουμε ολοένα και λιγότερο, ή όλο και λιγότερους σκεπτόμενους ανθρώπους στους διαδρόμους της εξουσίας. Βλέπουμε ολοένα και περισσότερους ανθρώπους που θέλουν να γίνουν διάσημοι, που διψάνε για εξουσία. Πιστεύω ότι αυτή είναι η τραγωδία και το μεγάλο ελάττωμα της ιδέας του μεγάλου ελληνικού πειράματος της δημοκρατίας. Δημοκρατία, πρόκειται για ελληνική ιδέα. Μάλιστα ο Γεώργιος ο 5ος είπε: «η δημοκρατία είναι μια ελληνική τρέλα που δίνει μεγάλη αξία σε κατώτερους ανθρώπους». Όμως, δε βλέπω άλλο καλύτερο μοντέλο διακυβέρνησης. Η ιδέα της δημοκρατίας μάς έχει έρθει εδώ και περίπου 3.000 χρόνια, έτσι δεν είναι;

Ναι, κι έχει έρθει απ’ την Αθήνα.

Και πρόκειται για μια θαυμάσια ιδέα, η ιδέα της κυβέρνησης από το λαό για το λαό με τη θέληση του κόσμου, είναι μια θαυμάσια ιδέα, που όμως είναι δύσκολο να απαλλαχτεί από τέτοιου είδους ομάδες, ή ανθρώπους, που ξαφνικά αποφασίζουν ότι εκείνοι ξέρουν καλύτερα, όπως συνήθως γίνεται με το στρατό. Την έχετε ζήσει αυτή την εμπειρία στην Ελλάδα με τη Χούντα. Όπως κι ολόκληρη η Νότια Αμερική. Σχεδόν όλοι την έχουν ζήσει, με τη συνενοχή των Ηνωμένων Πολιτειών και των περισσότερων από τις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες. Οπότε πρόκειται για μια δύσκολη διαδικασία.